Akıllı tarım yatırımının geri dönüşü nasıl hesaplanır?
Hesabın mantığı şöyle kurulmalı. Önce yıllık kazancı çıkarın. Bu üç kalemden gelir: girdi tasarrufu (su, gübre, ilaç, yakıt), verim artışı ve iş gücü tasarrufu. Her birini kendi rakamlarınızla hesaplayın, yüzdelerle değil.
Sonra yıllık maliyeti çıkarın. Burada sadece cihaz fiyatı yok: abonelik ücreti, veri hattı, bakım, yedek parça ve en önemlisi öğrenme süresi. İlk sezon verimin bir miktar düşmesi normal, bunu da maliyete yazmak gerekiyor.
Geri dönüş süresi, yatırımın yıllık net kazanca bölünmesiyle bulunuyor. Tarımda üç sezonun altı genelde makul, beş sezonun üstü sorgulanmalı çünkü teknoloji o sürede eskiyor.
En sık yapılan hata tek bir iyi sezonun sonucunu genellemek. Bir yıl kurak geçtiyse sulama otomasyonu muhteşem görünür, yağışlı yılda aynı sistem fark yaratmaz. Ortalama üzerinden hesaplamak gerekiyor.
Bir de şu var: bazı faydalar paraya çevrilmiyor ama gerçek. Gece sulamayı telefondan kapatabilmek, tatilde tarlayı izleyebilmek gibi. Bunları tabloya yazamazsınız ama karar verirken hesaba katmak meşru.

@navigator