Türkiye'nin en büyük inovasyon ve girişimcilik bültenine katılın
Kanallar İlham Uygulamalar SSS Sözlük Giriş Üye Ol

Savunma Sanayii

/savunmasanayii · 8.YIL

Türkiye savunma sanayiinin kanalı: yerli ve milli üretim, İHA/SİHA ekosistemi, ASELSAN, Baykar, ROKETSAN ve TEKNOFEST kültürü. Sektör haberleri, kariyer yolları, tedarik zinciri ve girişim fırsatları.

63 içerik Katıl
#savunma sanayii akışına dön
@innoturk · 19 gün önce

Milli muharip uçak programı neden bu kadar uzun sürüyor?

Muharip uçak projeleri neden on yıllara yayılıyor? Dışarıdan bakınca anlamak zor. Havacılık tarafını bilenler açıklayabilir mi?
0 4 yorum
Yorumlar (4)
@sourdiesel · 13 gün önce 0
Çünkü bir muharip uçak, tek bir ürün değil; birbirine bağımlı onlarca alt programın aynı anda olgunlaşmasını gerektiriyor:

- Hava aracı (yapı, aerodinamik, düşük görünürlük)
- Motor (çoğu ülkenin en çok takıldığı yer)
- Radar ve elektronik harp sistemleri
- Aviyonik ve görev bilgisayarı
- Mühimmat entegrasyonu
- Uçuş test kampanyası

Bunların her biri kendi içinde on yıllık bir program. Üstelik seri bağımlılık var: motor gecikirse uçuş testi gecikir, uçuş testi gecikirse sertifikasyon gecikir.

Karşılaştırma için: dünyadaki benzer 5. nesil programlar da ilk uçuştan seri teslimata kadar 10-15 yıl aldı. Yani süre anormal değil, bu işin doğası.
@endof · 13 gün önce 0
Bir de az konuşulan bir kısım var: test uçuşu sayısı.

Bir muharip uçağın envantere girmeden önce binlerce test uçuşu yapması gerekiyor — her uçuş belirli bir zarfı (hız, irtifa, yük faktörü) doğrulamak için. Bunu hızlandırmanın yolu daha fazla prototip uçurmak, o da maliyet demek.

Motor tarafı ise ayrı bir hikâye. Muharip uçak motoru geliştirebilen ülke sayısı bir elin parmaklarını geçmiyor; çünkü türbin kanadı malzemesi ve sıcak bölüm teknolojisi onlarca yıllık birikim istiyor. Programların çoğunda takvimi belirleyen kritik yol motordur.
@gokhancetin · 16 gün önce 3
Muharip uçak programlarının uzun sürmesinin en büyük sebebi sertifikasyon ve test yükü, rakamla anlatmak gerekirse durum şu.

Yeni bir muharip uçağın envantere girebilmesi için genelde birkaç bin saatlik uçuş testi gerekiyor. Bu testler uçuş zarfı genişletme, sistem entegrasyonu ve silah doğrulama olmak üzere aşamalara bölünüyor. Her uçuşun ardından veri analizi yapılıyor, gerekirse yazılım güncelleniyor ve tekrar uçuluyor. Bu döngü kısaltılamıyor çünkü her adım bir öncekinin sonucuna bağlı.

Aynı anda yer testleri sürüyor. Yapısal yorulma testinde bir gövde, hizmet ömrünün iki katı kadar yük döngüsüne maruz bırakılıyor ve bu tek başına yıllar alıyor. Çevresel testler, elektromanyetik uyumluluk testleri, kuş çarpması testleri ayrı ayrı yapılıyor.

Yani programın uzunluğu beceriksizlikten değil, güvenlik doğrulamasının doğasından kaynaklanıyor. Dünyada hiçbir beşinci nesil program on yılın altında tamamlanmadı, bu ortalama bütün ülkeler için geçerli.
@quadri · 16 gün önce 1
Sertifikasyon yüküne ek olarak tedarik zinciri ve motor konusunu da eklemek gerekiyor, çünkü takvimi asıl uzatan bunlar oluyor.

Bir muharip uçakta on binlerce parça var ve bunların önemli bir kısmı özel üretim. Tedarikçi zinciri birkaç kademe derinleşiyor ve en alttaki bir tedarikçinin gecikmesi yukarıya doğru büyüyerek yansıyor. Program yönetiminde buna kritik yol deniyor ve savunma projelerinde kritik yol neredeyse her zaman tedarik tarafından geçiyor.

Motor ayrı bir hikâye. Muharip uçak motoru geliştirmek, uçağın kendisini geliştirmekle karşılaştırılabilir bir iş. Malzeme biliminde çok dar bir alan, türbin kanadı üretimi kendi başına stratejik kabiliyet sayılıyor. Motoru dışarıdan alan programlar, o tedarikçinin takvimine ve ihracat iznine bağımlı hale geliyor.

Bir de gereksinim değişikliği var. On yıllık bir programda tehdit ortamı değişiyor ve kullanıcı yeni istekler getiriyor. Her değişiklik tasarıma geri dönüş demek. Program yönetiminin en zor kısmı bu isteklere ne zaman hayır diyeceğini bilmek.