toplam maliyet liderliği

Etkin bir rekabet yürütebilmenin yollarından birisi; tüketicilerin gereksinimleri ve beklentilerini pazarda oluşmuş fiyatlar düzeyinden karşılarken işletmenin tüm faaliyetlerinde toplam maliyeti en alt seviyeye çekmektir. Toplam maliyetleri düşürürken iki noktaya dikkat edilmelidir (Ülgen ve Mirze, 2007): (a) Bu stratejinin esas amacı; satış fiyatını düşürmek değildir. Amaç, toplam maliyetleri indirmek ve veri satış fiyatı üzerinden rakiplerden daha fazla kar elde etmektir. Böylece ortalamanın üstünde karlar elde eden işletme orta ve uzun vadede rakiplerine üstünlük sağlayacaktır. (b) Maliyetler düşürülürken ürünlerin kalitesinden ödün verilmemelidir. Aksi halde tüketicilerin gereksinim ve beklentileri karşılanamaz. Bu durumda yaratılmış değer azalacaktır. Oysa yaratılmış değeri en üst noktaya çıkarabilen işletmeler rekabette başarılı olacaktır.

H. Mintzberg de rekabet stratejileri arasında fiyat farklılaştırma stratejisini saymaktadır (Mintzberg ve Quinn, 1988). Burada her şey daha düşük maliyetler elde etmeye yöneliktir. Fiyat farklılaştırması başka bir şekilde fark yaratılamayan standart tasarımlar ve ürünler için uygulanmaktadır. Fiyat farklılaştırması pazardaki mevcut ürünlere uygulanabileceği gibi daha düşük fiyatlı yeni bir ürün tasarım stratejisi de olabilir. Ekonomik kriz dönemlerinde işletmeler ürünlerini daha küçük ambalajlarda pazara sunarak ya da alt gelir gruplarına yönelik yeni markalar oluşturarak bu stratejiyi uygulayabilirler. Görüldüğü gibi Mintzberg’in yaklaşımında Porter’ın yaklaşımından farklı olarak; veri satış fiyatı değiştirilebilmektedir.

Toplam maliyet liderliği stratejisini uygulamak için gerekli olan beceriler, kaynaklar ve örgütsel gereklilikler Çizelge 2.7 ‘de sıralanmıştır:
Bu strateji, deneyim etkilerinden yararlanan, büyük ölçekli, etkin çalışan tesislerde marjinal nitelikteki müşteri hesaplarının tasfiyesi, ar- ge, satış sonrası servis hizmetleri, satış ekibi, tutundurma gibi yan alanlar da dahil işletmenin tüm faaliyetlerini gözden geçirerek giderlerin azaltılması ile sabit ve değişken maliyetlerin sıkı kontrolü yoluyla gerçekleştirilmektedir (Ergin, 1992).